Шоңҡар
-17 °С
Болотло
75 лет Победы
Бөтә яңылыҡтар

Тура һын матурлыҡ билдәһе генә түгел

text-indent:27.0pt">

27.0pt">
mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;mso-bidi-font-weight:bold">Һомғол
буйлы, дөрөҫ килеш-килбәтле кешегә ҡарауы күңелле: йөрөшө еңел, яурындары
яҙылған, башы өҫкә күтәрелгән. Ә һындары боҙолған, йәғни көмрө, эстәре кәпәйеп,
ҡалаҡ һөйәктәре сығып торған кешеләр бөтөнләй икенсе тәьҫорат ҡалдыра.

27.0pt">
mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;mso-bidi-font-weight:bold">Эш тышҡы
ҡиәфәттә генә лә түгел. Һын боҙолоуы – тәндең ғәҙәти торошо үҙгәреүе йөрәк,
үпкә һәм башҡа эске ағзаларҙың ҡуҙғалыуы менән оҙатылып килә, ошо сәбәпле, улар
үҙ функцияларын насарыраҡ үтәй. Мускулдарҙың да эшкә һәләте кәмей. Былар барыһы
ла, бигерәк тә йәш үтә килә, һаулыҡта кире йоғонто яһай.

27.0pt">
mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;mso-bidi-font-weight:bold">Ҡыҙғанысҡа
ҡаршы, күптәр үҙҙәренең һынына артыҡ иғтибар бирмәй, көмөрәйеп йөрөй, ҡыйшайып ултыра.
Һөҙөмтәлә улар тәндең дөрөҫ булмаған торошона өйрәнә, йылдан-йыл һомғоллоҡто
тергеҙеүе ауырлаша.

27.0pt">
mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;mso-bidi-font-weight:bold">

27.0pt">
mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;mso-bidi-font-weight:bold">Иң тәүҙә
дөрөҫ, тәбиғи һын торошоноң ни рәүешле булыуын күҙаллау фарыз. Бының өсөн башты төҙ тотоп, соңҡа,
ҡалаҡ һөйәге, янбаш, балтыр мускулдары, үксә тейеп торорлоҡ итеп арҡа менән
стенаға терәлеп торорға кәрәк. Унан бер аҙ алға шылып, шул торошто һаҡларға һәм
иҫтә ҡалдырырға тырышығыҙ. Бының өсөн уңайы сыҡҡан һайын (йөрөгәндә лә,
күнекмәләр эшләгәндә лә) ошо торошто ҡабатлағыҙ. Шул рәүешле дөрөҫ һын
формалашыр. Өҫтәл артында эшләгәндә лә был хаҡта онотмағыҙ. Һеҙҙең тән
параметрҙарына мебелдең формаһы һәм үлсәмдәре тап килеү-килмәүен тикшерегеҙ.
Мәҫәлән, 170-180 см
буйлы кешегә 80 см
бейеклектәге өҫтәл, 48 см
бейеклегендәге ултырғыс талап ителә. Ултырғысты 4 см-ға өҫтәл эсенә инеп
торорлоҡ итеп урынлаштырыу яҡшы.

27.0pt">
mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;mso-bidi-font-weight:bold">Гигиенистар
тәҡдим итеүе буйынса, ултырғанда кәүҙә төҙ, баш еңелсә эйелгән булырға, ултырғыс арҡаһына умыртҡа
бағанаһының бил-һигеҙгүҙ өлөшө тейеп торорға тейеш. Аяҡтар тубыҡ һәм янбаш-бот быуындарынан тура мөйөш итеп бөгөлһөн, ҡушар һөйәген
өҫтәлгә һалыу яҡшы. Өҫтәл менән кәүҙә араһында 3-4 см арауыҡ ҡалыуы мөһим.

27.0pt">
mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;mso-bidi-font-weight:bold">Һын йыш
осраҡта даими рәүештә бер ҡулда ауыр йөк (мәҫәлән, хужалыҡ муҡсаһы) ташығанда
боҙола. Был ғәҙәт умыртҡа араһы дүңгәләге бейеклеген кәметә, яурын һәм янбаш
билбауының асимметрияһына килтерә. Шуға ла уҡыусыларға ранец (артмаҡлы сумка),
өлкәндәргә рюкзак йөрөтөргә кәңәш ителә, һис юғында ауыр сумканы ике ҡулда
алмашлап йөрөтөү кәрәк.

27.0pt">
mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;mso-bidi-font-weight:bold">Әлбиттә,
һынды төҙ тотоу теләге генә етмәй, кәүҙә һәм елкә мускулдарының ныҡ булыуы ла
талап ителә. Юғиһә тиҙ арыясаҡһығыҙ һәм киренән башығыҙ алға эйелгән
элекке торошоғоҙға ҡайтыу ихтималлығы
ҙур.

27.0pt;tab-stops:162.0pt">
"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;mso-bidi-font-weight:
bold">Ололарҙың мускулдары хәлһеҙләнеүе һәм умыртҡа араһы дүңгәләктәренең йоҡарыуы
һөҙөмтәһендә умыртҡа бағанаһы 5-7 см-ға ҡыҫҡара, хатта мыҡты кәүҙәле урта
йәштәгеләрҙең дә буйы көн аҙағына 2 см-ға кәмей. Шуға ла һынды дөрөҫ тотоу
күнекмәһе менән берлектә мускулдарҙың көсөн арттырыу ҙа зарур. Бигерәк тә эс,
арҡа һәм елкә мускулдарына иғтибар итеү мөһим.

27.0pt;tab-stops:162.0pt">
"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;mso-bidi-font-weight:
bold">Әгәр ҙә дөрөҫ һынығыҙҙы һаҡлап ҡалырға йәки боҙолғанын тергеҙергә
теләһәгеҙ, күнекмәләрҙе көн һайын, икенсе осраҡта хатта көнөнә ике мәртәбә
башҡарыу талап ителә. Шулай уҡ йөҙөргә, әкрен йүгерергә һәм атлап йөрөргә,
саңғыла шыуырға ла ваҡыт табырға тырышығыҙ. Саңғыла йөрөү арҡа һәм эш
мускулдарын нығытыу менән бергә умыртҡа бағанаһын һығылмалы итә. Йөҙгәндә иһә
уға көс аҙыраҡ төшә, турая, умыртҡа араһы дүңгәләктәре тейешле бейеклеккә эйә була. Быларҙан тыш, йүгереүсе
кеше һынын тура тоторға өйрәнә.

27.0pt;tab-stops:162.0pt">
"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;mso-bidi-font-weight:
bold">

27.0pt;tab-stops:162.0pt">
"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;mso-bidi-font-weight:
bold">Һынды нисек тикшерергә?

27.0pt;tab-stops:162.0pt">
"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;mso-bidi-font-weight:
bold">Стенанан 5 см
алыҫлыҡта аяҡтарҙы яурындар тәңгәленә ҡуйып арҡа менән баҫығыҙ. Унан стенаға ҡарай
ауышығыҙ. Кәүҙәгеҙҙең ҡайһы өлөшө иң тәүҙә стенаға һырышҡанына иғтибар итегеҙ.
Әгәр иңбаш һәм ултырышығыҙ тәүгеләрҙән булып һәм бергә тейһә, тимәк, дөрөҫ
тораһығыҙ; кәүҙәгеҙҙең бер яғы алданыраҡ ҡағылһа, үҙәк тигеҙлегегеҙ һаҡланмай;
башта ултырышығыҙ тейһә, янбаш һөйәге сығып тора; иңбашығыҙ алдынғыларҙан булһа,
арҡағыҙ үтә көсөргәнештә, ә янбашығыҙ алға сыҡҡан; әгәр арҡағыҙ алдан ҡағылһа,
көмөрәйәһегеҙ тигән һүҙ.

18.0pt;mso-ansi-language:BE;mso-bidi-font-weight:bold">

font-family:"NewtonITT","serif";mso-font-kerning:18.0pt;mso-ansi-language:BE;
mso-bidi-font-weight:bold">Д
BE">өрөҫ булмаған һын (иң йыш күҙәтелгәндәре):

margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:-18.0pt;mso-list:l4 level1 lfo3;
tab-stops:list 45.0pt">
14.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol;mso-bidi-font-family:
Symbol;mso-ansi-language:BE">·
font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE">баш тура түгел, алға эйелгән.

margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:-18.0pt;mso-list:l4 level1 lfo3;
tab-stops:list 45.0pt">
14.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol;mso-bidi-font-family:
Symbol;mso-ansi-language:BE">·
font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE">иңбаштар көсөргәнешле,
алға ҡарай йомроланған.

margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:-18.0pt;mso-list:l4 level1 lfo3;
tab-stops:list 45.0pt">
14.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol;mso-bidi-font-family:
Symbol;mso-ansi-language:BE">·
font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE">ҡалаҡ һөйәктәре ҡанат
кеүек сығып тора.

margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:-18.0pt;mso-list:l4 level1 lfo3;
tab-stops:list 45.0pt">
14.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol;mso-bidi-font-family:
Symbol;mso-ansi-language:BE">·
font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE">арҡа көмрәйгән, күкрәк
эскә батҡан.

margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:-18.0pt;mso-list:l4 level1 lfo3;
tab-stops:list 45.0pt">
14.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol;mso-bidi-font-family:
Symbol;mso-ansi-language:BE">·
font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE">баш бер яҡҡа иңкәйгән.

margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:-18.0pt;mso-list:l4 level1 lfo3;
tab-stops:list 45.0pt">
14.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol;mso-bidi-font-family:
Symbol;mso-ansi-language:BE">·
font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE">янбаш бер яҡҡа сығып
тора, шул арҡала боттар төрлө кимәлдә.

margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:-18.0pt;mso-list:l4 level1 lfo3;
tab-stops:list 45.0pt">
14.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol;mso-bidi-font-family:
Symbol;mso-ansi-language:BE">·
font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE">ауырлыҡ ике аяҡҡа тигеҙ
түгел, күберәк бер аяҡҡа төшә.
"Lucida Sans Unicode";mso-ansi-language:BE">

27.0pt">
14.0pt;font-family:"NewtonITT","serif";mso-bidi-font-family:"Lucida Sans Unicode";
mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;mso-bidi-font-weight:bold">Ҡыйышмы, әллә
дөрөҫ түгелме
mso-bidi-font-weight:bold">?
BE;font-weight:normal;mso-bidi-font-weight:bold">

Һын

бо
mso-bidi-font-family:"Lucida Sans Unicode";mso-ansi-language:BE">ҙолоуын
ауырыуҙан айырыу ҙа м
"NewtonITT","serif";mso-bidi-font-family:Arial;mso-ansi-language:BE">өһим.
Насар һын – арҡаны тура тоторға, яурынды төшөрөп йөрөргә өйрәнмәгәнлек
һөҙөмтәһе. Әгәр мускулдар көсһөҙ булһа, һынды яҡшы тота алмай, әммә был осраҡта
һөйәктәргә зарар юҡ. Шуға ла арҡаны турайтыу мөмкин әле.

Arial;mso-ansi-language:BE">Әгәр ҙә һөйәктәр һәм тарамыштар ҡаҡшаһа, умыртҡа
бағанаһы үҙенең күсәренән (үҙәгенән) тайпыла. Уңға йәки һулға ҡарай ҡыйшайһа,
был – сколиоз, әгәр кеше бөкрәйеп йөрөһә һәм арҡаһы йомроланһа, кифоз үҫешкән
була. Бындай осраҡта табипҡа мөрәжәғәт итеү кәрәк.

Arial;mso-ansi-language:BE">

27.0pt">
mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;mso-bidi-font-weight:bold">Һын-торошҡа
һаҡсыл мөнәсәбәтте бала саҡтан тәрбиәләү зарур. Статистика мәғлүмәттәренә
ҡарағанда, беренсе класты тамамлаусы һәр унынсы уҡыусыла һәм мәктәпте
тамамлаусы һәр дүртенсе балала һын боҙолоу күҙәтелә. Һәм уны төҙәтеүҙе,
яҡшырағы – һаҡлауҙы, бала саҡта, организм һығылмалы булғанда башҡарыу
мөһим.

mso-bidi-font-family:Arial;mso-ansi-language:BE">Бәләкәйҙән һынды тура тотоу
йәһәтенән нимәгә иғтибар итергә?

-18.0pt;mso-list:l6 level1 lfo4;tab-stops:list 36.0pt">
NewtonITT;mso-bidi-font-family:NewtonITT;mso-ansi-language:BE">-
BE">Баланың нисек ултырыуына һәм ба
mso-bidi-font-family:"Lucida Sans Unicode";mso-ansi-language:BE">ҫып тороуына.
"Lucida Sans Unicode";mso-ansi-language:BE">
Arial;mso-ansi-language:BE">Әгәр
font-family:"NewtonITT","serif";mso-bidi-font-family:"Lucida Sans Unicode";
mso-ansi-language:BE">ҙ
"NewtonITT","serif";mso-bidi-font-family:Arial;mso-ansi-language:BE">ә ул бер
"Lucida Sans Unicode";mso-ansi-language:BE">ҡасан да
Arial;mso-ansi-language:BE">ар
font-family:"NewtonITT","serif";mso-bidi-font-family:"Lucida Sans Unicode";
mso-ansi-language:BE">ҡаһын тура тотмай ик
Arial;mso-ansi-language:BE">ән, тимәк, проблема бар.

-18.0pt;mso-list:l6 level1 lfo4;tab-stops:list 36.0pt">
NewtonITT;mso-bidi-font-family:NewtonITT;mso-ansi-language:BE">-
Arial;mso-ansi-language:BE">Дәрестән һуң баланың арҡаһы ауыртыуға, арыуына
зарланыуға.
mso-bidi-font-family:Arial;mso-ansi-language:BE">

-18.0pt;mso-list:l6 level1 lfo4;tab-stops:list 36.0pt">
NewtonITT;mso-bidi-font-family:NewtonITT;mso-ansi-language:BE">-
Arial;mso-ansi-language:BE">Енси өлгөргәнлек осорона.
Arial;mso-ansi-language:BE">Көмрәйеү (үҫмерҙәр кифозы) йыш ҡына тап ошо мәлдә
үҫешә.

-18.0pt;mso-list:l6 level1 lfo4;tab-stops:list 36.0pt">
NewtonITT;mso-bidi-font-family:NewtonITT;mso-ansi-language:BE">-
Arial;mso-ansi-language:BE">Баланың үҫеүенә.
Arial;mso-ansi-language:BE"> Күп осраҡта оҙон буйлы уҡыусылар, оялып, бәләкәй
булып күренергә тырыша, ҡулбаштарын эскә тартып, көмөрәйеп йөрөй. Бындай
ваҡытта оҙон буйҙың матур булыуын аңлатырға кәрәк.

-18.0pt;mso-list:l6 level1 lfo4;tab-stops:list 36.0pt">
NewtonITT;mso-bidi-font-family:NewtonITT;mso-ansi-language:BE">-
Arial;mso-ansi-language:BE">Өҫтәл артында нисек ултырыуына.
Arial;mso-ansi-language:BE"> Ултырған ваҡытта өҫтәлдең күкрәктән бер аҙ аҫтараҡ,
терһәктең бөгөлгән тапҡырында, булыуы мотлаҡ.
Эш барышында баланың күкрәге менән өҫтәл араһындағы арауыҡ 10 см-ҙан да
кәм булмаһын. Дөрөҫ ултырғыс (табуретка түгел) табандың иҙәндә тигеҙ тороуына
булышлыҡ итә, тубыҡтар тура мөйөш яһап бөгөлөргә тейеш. Ултырғыс бейек булһа,
аяҡтарға терәү ҡуйырға мөмкин.

Arial;mso-ansi-language:BE">

27.0pt">
14.0pt;font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;
mso-bidi-font-weight:bold">Ни өсөн табиптарға мөрәжәғәт итергә кәрәк?

"Lucida Sans Unicode";mso-ansi-language:BE">80-д
Arial;mso-ansi-language:BE">ән ашыу ауырыуҙың (шул и
"Lucida Sans Unicode";mso-ansi-language:BE">ҫ
Arial;mso-ansi-language:BE">әптән ямаш шеш) билдәһе булып у
BE">мырт
mso-bidi-font-family:"Lucida Sans Unicode";mso-ansi-language:BE">ҡа бағанаһының
ҡыйшайыуы иҫәпләнә
"NewtonITT","serif";mso-bidi-font-family:Arial;mso-ansi-language:BE">. Шуға ла
һындың бо
mso-bidi-font-family:"Lucida Sans Unicode";mso-ansi-language:BE">ҙолоуы күҙг
Arial;mso-ansi-language:BE">ә ташланып торһа, ортопед
"Lucida Sans Unicode";mso-ansi-language:BE">ҡа күренерг
Arial;mso-ansi-language:BE">ә иренмәге
14.0pt;font-family:"NewtonITT","serif";mso-bidi-font-family:"Lucida Sans Unicode";
mso-ansi-language:BE">ҙ. Бынан тыш, умыртҡа к
Arial;mso-ansi-language:BE">әкрәйеүе үҫә барыусы ауырыу. Шуға ла дауалауҙы ни
тиклем ти
mso-bidi-font-family:"Lucida Sans Unicode";mso-ansi-language:BE">ҙер
Arial;mso-ansi-language:BE">әк башлағанда, проблеманы ю
"Lucida Sans Unicode";mso-ansi-language:BE">ҡ итеү м
Arial;mso-ansi-language:BE">өмкинлеге лә шул саҡлы юғары
"Lucida Sans Unicode";mso-ansi-language:BE">.

"Lucida Sans Unicode";mso-ansi-language:BE">

font-family:"NewtonITT","serif";mso-bidi-font-family:"Lucida Sans Unicode";
mso-ansi-language:BE">Нимә ярҙам итә?

27.0pt;mso-list:l1 level1 lfo1;tab-stops:list 62.95pt">
Symbol;mso-bidi-font-family:Symbol;mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;
mso-bidi-font-weight:bold">·
font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;
mso-bidi-font-weight:bold">Һынды төҙәтеүҙең төп ысулы – гимнастик күнекмәләр (ҡайһы
осраҡта дауалаусы физкультура) һәм дөйөм спорт төрҙәре менән даими шөғөлләнеү.
Арҡа һәм эс мускулдарын нығытыуҙы үҙ эсенә алған махсус күнегеүҙәр.

27.0pt;mso-list:l1 level1 lfo1;tab-stops:list 62.95pt">
Symbol;mso-bidi-font-family:Symbol;mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;
mso-bidi-font-weight:bold">·
font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;
mso-bidi-font-weight:bold">Таяҡ тотоп эйелеү, арҡала йөҙөү файҙалы.

27.0pt;mso-list:l1 level1 lfo1;tab-stops:list 62.95pt">
Symbol;mso-bidi-font-family:Symbol;mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;
mso-bidi-font-weight:bold">·
font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;
mso-bidi-font-weight:bold">Үҙ-үҙеңде контролдә тотоу. Бәләкәй уҡыусыларға
арҡаларын төҙ тотоуҙы, күнекмәләр башҡарыуҙы гел генә иҫләтеп торорға кәрәк.
Мускулдарҙы күнектермәй тороп, һөҙөмтәгә өлгәшеп булмай.

27.0pt;mso-list:l1 level1 lfo1;tab-stops:list 62.95pt">
Symbol;mso-bidi-font-family:Symbol;mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;
mso-bidi-font-weight:bold">·
font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;
mso-bidi-font-weight:bold">Гимнастика менән берлектә мускулдарға массаж яһау
файҙалы.

27.0pt;mso-list:l1 level1 lfo1;tab-stops:list 62.95pt">
Symbol;mso-bidi-font-family:Symbol;mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;
mso-bidi-font-weight:bold">·
font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;
mso-bidi-font-weight:bold">Мөмкин тиклем ортопедик ҡаты матраста йоҡлау.

27.0pt">
14.0pt;font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;
mso-bidi-font-weight:bold">

27.0pt">
14.0pt;font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;
mso-bidi-font-weight:bold">Нимә яр
mso-bidi-font-family:"Lucida Sans Unicode";mso-ansi-language:BE;font-weight:
normal;mso-bidi-font-weight:bold">ҙам итм
mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;mso-bidi-font-weight:bold">әй
"NewtonITT","serif";font-weight:normal;mso-bidi-font-weight:bold">?
font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;
mso-bidi-font-weight:bold">

mso-list:l0 level1 lfo2;tab-stops:list 62.95pt">
Symbol;mso-bidi-font-family:Symbol;mso-ansi-language:BE">·
BE">Ар
"Lucida Sans Unicode";mso-ansi-language:BE">ҡаны турайтыусы корсеттар
"Lucida Sans Unicode";mso-ansi-language:BE">. Улар проблеманы х
Arial;mso-ansi-language:BE">әл итмәй, ә бер аҙға йәшереп ҡуя.

mso-list:l0 level1 lfo2;tab-stops:list 62.95pt">
Symbol;mso-bidi-font-family:Symbol;mso-ansi-language:BE">·
Arial;mso-ansi-language:BE">Һирәк күнекмәләр
Arial;mso-ansi-language:BE">. Ар
font-family:"NewtonITT","serif";mso-bidi-font-family:"Lucida Sans Unicode";
mso-ansi-language:BE">ҡа мускулдарын к
14.0pt;font-family:"NewtonITT","serif";mso-bidi-font-family:Arial;mso-ansi-language:
BE">өн һайын “эшкә егеп”, күнектереп торорға кәрәк.

mso-list:l0 level1 lfo2;tab-stops:list 62.95pt">
Symbol;mso-bidi-font-family:Symbol;mso-ansi-language:BE">·
Arial;mso-ansi-language:BE">Табип яр
mso-bidi-font-family:"Lucida Sans Unicode";mso-ansi-language:BE">ҙамына ғына
font-family:"NewtonITT","serif";mso-bidi-font-family:Arial;mso-ansi-language:
BE">өмөт итеү
mso-bidi-font-family:Arial;mso-ansi-language:BE">. Табиптың кәңәштәре яр
"Lucida Sans Unicode";mso-ansi-language:BE">ҙамында
Arial;mso-ansi-language:BE">кеше тик ү
14.0pt;font-family:"NewtonITT","serif";mso-bidi-font-family:"Lucida Sans Unicode";
mso-ansi-language:BE">ҙе ген
font-family:"NewtonITT","serif";mso-bidi-font-family:Arial;mso-ansi-language:
BE">ә проблеманан
"NewtonITT","serif";mso-bidi-font-family:"Lucida Sans Unicode";mso-ansi-language:
BE">ҡотола ала.

"Lucida Sans Unicode";mso-ansi-language:BE">

"Lucida Sans Unicode";mso-ansi-language:BE">

26.95pt">
14.0pt;font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE">Мускулдар
font-family:"NewtonITT","serif";mso-bidi-font-family:"Lucida Sans Unicode";
mso-ansi-language:BE">ҙы нығытабыҙ

26.95pt">
mso-bidi-font-family:"Lucida Sans Unicode";mso-ansi-language:BE;font-weight:
normal;mso-bidi-font-weight:bold">Дөрөҫ һынды һаҡлауға арҡа, эс, елкә, иңбаш,
янбаш мускулдары булышлыҡ итә. Өҫтәүенә, барлыҡ мускулдар ҙа бер-береһе менән
ярашып эшләй. Мәҫәлән, әгәр пресс мускулдары хәлһеҙләнгән икән, арҡаға өҫтәмә
көс төшә, шуның менән бергә артыҡ энергия сарыф ителә, шулай уҡ эс мускулдары
һәленеп төшә. Был сандыр өлкәһенең ҡан әйләнешенә насар йоғонто яһай һәм аяҡ
туҡымаларында һыу йыйылыуға килтерә. Шуға күрә, һынды төҙәтеү өсөн иң тәү
сиратта мускулдарҙы нығытыу фарыз.

26.95pt">
mso-bidi-font-family:"Lucida Sans Unicode";mso-ansi-language:BE">

BE">Һуҙылабыҙ

BE">Һуҙылып, тартылып эшләгән күнегеүҙәр психикаға ла ыңғай йоғонто яһай,
мускулдарҙы ла һығылмалы итә.

BE">1. Төрөксә ултырығыҙ, ҡул суҡтарын “йоҙаҡҡа” бикләгеҙ. Устарҙы өҫкә ҡаратып
ҡулдарҙы өҫкә күтәрегеҙ һәм мөмкин тиклем нығыраҡ һуҙылығыҙ. Ҡулды төшөргәндә
тынды сығарығыҙ. 10 мәртәбә ҡабатлағыҙ.

BE">2. Тубыҡланып ултырығыҙ, ҡулдарҙы артҡа ҡуйып сатрашлағыҙ. Бер үк ваҡытта
эс мускулын көсөргәндереп ҡулдарҙы күтәреп ҡарағыҙ. Тәрән итеп тын алығыҙ һәм
шул килеш бер нисә секундҡа ҡатып ҡалығыҙ. Тынды сығарғанда башты алға эйегеҙ.
10 мәртәбә ҡабатларға.

26.95pt">
mso-ansi-language:BE">

font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE">Яурын билбауы өсөн

күнегеүҙәр

26.95pt">
mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;mso-bidi-font-weight:bold">Был
күнегеүҙәр иңбаш мускулдарын нығытып, умыртҡа бағанаһының көсөргәнешен кәметеүгә йүнәлтелгән. Күнекмә 10-15 минутҡа иҫәпләнгән.

mso-list:l2 level1 lfo5;tab-stops:list 54.0pt">
NewtonITT;mso-bidi-font-family:NewtonITT;mso-ansi-language:BE">1.
font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE">Табуреткала ултырып, етеҙ
итеп ҡулдарҙы алмашлап әйләндерегеҙ.

mso-list:l2 level1 lfo5;tab-stops:list 54.0pt">
NewtonITT;mso-bidi-font-family:NewtonITT;mso-ansi-language:BE">2.
font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE">Ҡулдарҙы терһәк
тәңгәленән тура мөйөш итеп бөгәбеҙ. Унан бер ҡул – өҫкә, икенсеһе аҫҡа ҡарай
хәрәкәт итә. Хәрәкәт йүнәлешен алмаштырып
тороғоҙ. Был ваҡытта арҡа менән ҡулбаш
тура булырға тейеш.

BE">Арҡа мускулдары өсөн күнегеүҙәр

BE">1. Тәүге торош – арҡаға ятабыҙ, терһәктәр иҙәндә. Умыртҡа бағанаһының
күкрәк тәңгәлендә бөгөләбеҙ, ошо килеш 5-7 секунд ятабыҙ.

BE">2. Тәүге торош – арҡаға ятабыҙ, аяҡтар бөгөлгән, табан һәм терһәк иҙәндә.
Янбашты күтәреп 10 секунд ошо торошто һаҡлайбыҙ.

BE">3. Тәүге торош – ҡулдарҙы артҡа иҙәнгә ҡуйып ултырабыҙ. Янбашты күтәреп,
башты артҡа йүнәлтәбеҙ.

BE">4. Тәүге торош – икенсе күнегеүҙәге кеүек, тик иҙәнгә соңҡа һәм табан ғына
тейеп торорға тейеш.

BE">5. Тәүге торош – эскә ятабыҙ, ҡул суҡтары арҡала сатрашланған. Баш менән
яурындарҙы күтәрәбеҙ, башты артҡа ебәреп бөгөләбеҙ һәм шул килеш 5-7 секунд
торабыҙ.

BE">6. 5-се күнегеүҙәге кеүек, тик өҫтәп аяҡтарҙы тура килеш күтәрәбеҙ.

BE">7. Тәүге торош – йомшаҡ ултырғысҡа эс менән ятабыҙ, аяҡтар нығытылған; ҡул,
баш, яурын аҫҡа төшкән, ҡулда 3
кг гантелдәр. Яйлап ҡына турайып, башты һәм яурындарҙы
күтәрәбеҙ, ҡулдар ситкә күтәрелә. Ошо торошто
5-7 секунд һаҡлайбыҙ.

26.95pt">
mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;mso-bidi-font-weight:bold">Башҡа әйбер
һалып йөрөтөү ҙә кәүҙәне дөрөҫ тоторға өйрәнергә ярҙам итә.

26.95pt">
mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;mso-bidi-font-weight:bold">

26.95pt">
14.0pt;font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE">Ултырып эшләгәндәр
өсөн күнегеүҙәр

-18.0pt;mso-list:l3 level1 lfo6;tab-stops:list 63.0pt">
NewtonITT;mso-bidi-font-family:NewtonITT;mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;
mso-bidi-font-weight:bold">1.
BE;font-weight:normal;mso-bidi-font-weight:bold">Баҫығыҙ йәки ултырығыҙ.
Иңбаштарҙы күтәреп артҡа йүнәлтегеҙ һәм артҡа бөгөлөңкөрәп, төшөрөгөҙ. Һын
шулай булырға тейеш.

margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:-18.0pt;mso-list:l3 level1 lfo6;
tab-stops:list 63.0pt">
14.0pt;font-family:"NewtonITT","serif";mso-fareast-font-family:NewtonITT;
mso-bidi-font-family:NewtonITT;mso-ansi-language:BE">2.
BE">Ултырғыстың ситенә ултырығыҙ.
Ҡулдарҙы һәлендереп төшөрөгөҙ. Бер үк ваҡытта балтыр итен, эс һәм арҡа
мускулдарын көсөргәндерегеҙ. Иңбашығыҙҙы мөмкин тиклем артҡа этәрегеҙ, башты
артҡа ташлағыҙ. Бер нисә секунд шулай ултырығыҙ.

margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:-18.0pt;mso-list:l3 level1 lfo6;
tab-stops:list 63.0pt">
14.0pt;font-family:"NewtonITT","serif";mso-fareast-font-family:NewtonITT;
mso-bidi-font-family:NewtonITT;mso-ansi-language:BE">3.
BE">Ултырғыстан тороп, үксәләрегеҙҙе бер-береһенә терәгеҙ, тубыҡтарҙы, ултырышығыҙҙы
һәм эш мускулын көсөргәндерегеҙ. Аяҡ осонда мөмкин тиклем нығыраҡ күтәрелеп,
бөтә тәнегеҙҙе көсөргәндерегеҙ, унан яйлап ҡына бушатығыҙ.

margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:-18.0pt;mso-list:l3 level1 lfo6;
tab-stops:list 63.0pt">
mso-fareast-font-family:NewtonITT;mso-bidi-font-family:NewtonITT;mso-ansi-language:
BE">4.
font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE;font-weight:normal;
mso-bidi-font-weight:bold">Елкәгә бармаҡтарҙы сатрашлап ҡуйып, ултырырға йәки
баҫырға.
font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE">
BE;font-weight:normal;mso-bidi-font-weight:bold">Терһәкте мөмкин тиклем артҡа
йүнәлтәбеҙ. Ошо килеш 10 секунд торабыҙ. Унан терһәктәрҙе бит алдына ҡуйып 5
секунд тотабыҙ. 3 мәртәбә ҡабатлайбыҙ.
mso-ansi-language:BE">

BE">

26.95pt">
mso-ansi-language:BE">

26.95pt">
mso-ansi-language:BE">Алтын кәңәштәр

26.95pt">
mso-ansi-language:BE">

margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:-18.0pt;mso-list:l5 level1 lfo7;
tab-stops:list 36.0pt">
14.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol;mso-bidi-font-family:
Symbol;mso-ansi-language:BE">·
font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE">Йәшелсә таҙартыу эштәрен
өҫтәл артында ултырып башҡарығыҙ, эш өҫтәленә (бигерәк тә тәпәш булһа) эйелеп
тороуҙан ҡасығыҙ.

margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:-18.0pt;mso-list:l5 level1 lfo7;
tab-stops:list 36.0pt">
14.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol;mso-bidi-font-family:
Symbol;mso-ansi-language:BE">·
font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE">Эйелергә түгел, сүкәйергә
тырышығыҙ.

margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:-18.0pt;mso-list:l5 level1 lfo7;
tab-stops:list 36.0pt">
14.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol;mso-bidi-font-family:
Symbol;mso-ansi-language:BE">·
font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE">Үтекләү таҡтаһы терһәктән
10-15 см-ға юғарыраҡ булһын.

margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:-18.0pt;mso-list:l5 level1 lfo7;
tab-stops:list 36.0pt">
14.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol;mso-bidi-font-family:
Symbol;mso-ansi-language:BE">·
font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE">Ауыр йөк күтәргәндә көстө
кәүҙә түгел, ә аяҡ һәм бот мускулдары үҙенә алырға тейеш. Арҡаның тура булыуы
мөһим, аяҡтар тубыҡтан 90 градусҡа бөгөлә. Умыртҡа дүңгәләктәренә көс аҙыраҡ
төшһөн өсөн әйберҙе кәүҙәгә яҡыныраҡ итеп күтәрергә кәрәк. Ҡатындар – 20, ирҙәр
50 килограмдан артыҡ ауырлыҡ күтәрергә тейеш түгел. Әйберҙе күтәргәс кенә
боролорға мөмкин.

margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:-18.0pt;mso-list:l5 level1 lfo7;
tab-stops:list 36.0pt">
14.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol;mso-bidi-font-family:
Symbol;mso-ansi-language:BE">·
font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE">Теш таҙартҡанда йәки
һауыт-һаба йыуғанда аяҡты бер аҙ бөккәндә арҡаны тура тотоуы еңелерәк. Кран
аҫтында баш йыуғанда аяҡтарҙы айырып ҡуйыу арҡаның бөгөлөүенән ҡотҡарыр.

margin-bottom:.0001pt;text-align:justify">
font-family:"NewtonITT","serif";mso-ansi-language:BE">

"Lucida Sans Unicode";mso-ansi-language:BE">