Шоңҡар
+21 °С
Облачно
Новости
16 Февраля 2022, 02:45

Бөгөн шағир, драматург Рафаэль Сафиндың тыуыуына - 90 йыл

Рафаэль Сафин Ҡыйғы районының Йыланлы ауылында тыуған. А.М.Горький исемендәге Әҙәбиәт институтын тамамлай. Гәзит һәм журнал редакцияларында эшләй, Башҡортостан Яҙыусылар союзы рәйесе урынбаҫары була. 1956 йылда уның тәүге йыйынтығы донъя күрә. Ул «Йәнбикә», «Ҡыр ҡаҙҙары», «Тилекәй» пьесалары аша әҙәбиәт һәм театр һөйөүселәргә яҡшы таныш. Башҡорт академия драма театры уларҙы 70-се йылдарҙа сәхнәләштергән. «Йәнбикә» поэмаһы – Сафинды Сафинды драматург булараҡ танытҡан уның беренсе пьесаһы. Шағир булараҡ, Рафаэль Сафин башҡорт һәм рус телдәрендә 15-тән ашыу китап сығарған. Ә һеҙгә Рафаэль Сафиндың ижады оҡшаймы? Бәлки, һеҙ ҙә уның шиғырҙарын яттан һөйләргә яратаһығыҙҙыр?! 

Бөгөн шағир, драматург Рафаэль Сафиндың тыуыуына - 90 йылБөгөн шағир, драматург Рафаэль Сафиндың тыуыуына - 90 йыл
Бөгөн шағир, драматург Рафаэль Сафиндың тыуыуына - 90 йыл

ҠЫР ҠАҘҘАРЫ

Өндә түгел, төштә күрҙем уны:
яҙғы таңдың һыҙылып атҡанын,
көмөш сынйыр булып, теҙелешеп,
ҡыр ҡаҙҙары осоп ҡайтҡанын.

Ер йәм-йәшел ине, күк — зәп-зәңгәр.
Шундай яҡты, сыуаҡ яҙ ине,
ергә, күккә — төпһөҙ зәңгәрлеккә
баҡ та аҡылыңдан яҙ инде.
Шундай яҡты, сыуаҡ яҙ ине!

Ҡыр ҡаҙҙары осоп килә ине,
таң нурына мансып түштәрен...
Ниңә әле шул төш онотолмай,
онотолғанда башҡа төштәрем?

Ҡыр ҡаҙҙары осоп килеп төштө
тымыҡ күл буйына — таллыҡҡа.
— һаумыһығыҙ, ҡаҙҙар!—тигән инем...
— һаумы, яҡташ! — тигән тауышҡа
ышанмай ҙа торҙом.
Минең алда
ҡаҙҙар түгел ине, — һалдаттар.
Түштәрендә сыңлай миҙалдары,
шинелдәрен тәрәп алғандар.

— һаумы, туған!—тиҙәр.—Беҙҙе,—тиҙәр,
онотманымы әле яҡташтар?
Иҫләйҙәрме әле?
Беҙ бит,— тиҙәр,—
яуҙа үлеп ҡалған һалдаттар.

Ер уянған саҡта нисек итеп
йоҡлап ятмаҡ кәрәк ҡәберҙә!
Ҡыр ҡаҙҙары булып тыуған яҡҡа
ҡайтып төштөк бына хәҙер ҙә.

Тәбиғәттен уяу бер мәлендә
яҙ һайын беҙ шулай итәбеҙ:
һабан һөрөп киткән еребеҙҙе,
һаман көткән әсәләребеҙҙе,
балаларыбыҙҙы,
бисәләребеҙҙе
яҙ һайын бер күреп китәбеҙ.
Тик үҙҙәре генә күрмәй ҡала.
Күренәбеҙ бары төштә беҙ.

Төштә генә беҙгә, төштә генә
осрашырға хоҡуҡ бирелгән,
һәм бары тик ҡаҙҙар булып ҡына
ҡайталабыҙ осоп беҙ илгә.

һеҙҙән беҙгә бер ни кәрәк түгел,
тик шуға һеҙ ҡолаҡ һалығыҙ:
онотмағыҙ беҙҙе, онотмағыҙ!
Йышыраҡ беҙҙе иҫкә алығыҙ!

Ҡояшлы ла булыр көндәрегеҙ,
аяҙ күкте ҡаплар болот та.
Онотмағыҙ беҙҙе! Онотһағыҙ,
ҡайталмабыҙ ҡаҙҙар булып та.

Шулай тинеләр ҙә юғалдылар.
Ә бөгөн мин, бөгөн, таң ҡалып,
төштә түгел, өндә ҡарап торҙом
яҙғы таңдың һыҙылып атҡанын,
көмөш сынйыр булып, теҙелешеп,
ҡыр ҡаҙҙары осоп ҡайтҡанын.

 

ТОЛ ҠАТЫНДАР ҺӘМ АЯҠҺЫҘҘАР БЕЙЕҮЕ

Күргәнем бар минең
Тол ҡатындар бейегәнен
45-тә – Еңеү көнөндә.
(О ул бейеү! Ул дауыллы бейеү
Күҙ алдымда минең бөгөн дә.)
Сәсрәп тора улар бейегәндә,
Күктә түгел, залда ут-йәшен.
Күңелдәре – ярты-йорто бәхет,
Етем яҙмыш өсөн тулышҡан,
Бейей улар арып йығылғансы,
Ләғнәт уҡып ҡанлы һуғышҡа.
Күргәнем бар минең
Аяҡһыҙҙар бейегәнен
45-тә – Еңеү көнөндә.
(О ул бейеү! Ул ажарлы бейеү
Күҙ алдымдан китмәй бөгөн дә.)
Матур баҫа белмәй улар, ләкин
Күр, уларҙа күпме ут яна!
Йөҙҙәрендә – шатлыҡ, күҙҙәрендә
Әле булһа нәфрәт һаҡлана.
Ышанмайым: өҙөлөп ҡалған аяҡ
Онотолалыр яйлап, тигәнгә.
Туҡ-туҡ – гүйә, шулай раҫлай улар
Еңә барыу көсөн тормоштоң.
Күргәнем бар... сығып киткәнем бар,
Ауыр һулап байрам залынан.
Ах, күрмәһәм ине шул бейеүҙе,
Ах, күрмәһәм ине яңынан!

Автор:Венер Исхаков
Читайте нас