Килен ниндәй? Үрелгән суғына ҡара!

Мәсетле районы башҡорттары ҡоролтайы төркөмөндә хәбәр итеүҙәренсә, уларҙағы Ғүмәр ауылында Суҡ өмәһе үткәргәндәр.

«Суҡ, ығырмау эшләү - башҡорт халҡының борондан ҡалған иң матур йолаларының береһе һәм уны тик беҙҙең яҡтарҙа ғына күрергә була. Ғүмәр ауылы клубында «Суҡ өмәһе» тип исемләнгән йоланы атҡарҙыҡ.
Ағинәйҙәр үҙҙәренең йәш сағын иҫкә төшөрөп, ҡыҙыҡлы хәтирәләрен, ошо ҡомартҡының тарихы, ҡулланылышы хаҡында һөйләне.

Суҡ тигеҙ үрелгән, ике осо тигеҙ итеп эшләнгән булһа, килен уңған, тип һаналған. Суҡты ике яғынан тартып ҡарайҙар, ике башы өҙөлөп килеп сыҡһа, килен ялҡау, йә йыуаштыр, тип һығымта яһайҙар. Суҡ килендең ниндәйерәк ғаиләнән булғанын күрһәткән, сөнки элек ептәр һатыуҙа булмаған, уны иләп, үҙҙәре буяп алғандар, буяу ҡыйбат булған. Байыраҡ килендең суҡтарының төҫө сағыуыраҡ булған. Суҡ таратыуҙың психологик әһәмиәте: суҡ үргән ваҡытта туғандар бергә йыйыла, аралаша, быуындар бәйләнеше нығый; кейәү кеше суҡты бейектән ташлағанда, ике яҡтан да туғандар ябырылып, шаярып-көлөп алалар, шулай итеп, бер-береһен белмәгән кешеләр араһында уңайһыҙланыу кәмей.

Шулай уҡ дидактик әһәмиәтенә туҡталып китәйек: суҡ ишкән ваҡытта ҡыҙ яҡлап өлкән апайҙар ҙа, бәләкәйерәк, шулай ҙа ҡул араһына ингән ҡыҙҙар ҙа була. Өлкәндәр тәжрибәһе менән уртаҡлашһа, йәштәр, киреһенсә, нимәгәлер өйрәнә; уларға өгөт-нәсихәт бирелә.

Суҡ ишеү ҡулдарҙың моторикаһын арттырған; эстетик тәрбиә бирелгән – төрлө төҫтәрҙе матур итеп сиратлаштырып, үрергә өйрәнгәндәр; туй ҡунаҡтарына килендән ишара – суҡ ике яҡлы, ике яҡты ла тиң күрегеҙ, тигәнде аңлата; бер ептең осо – ҡыҙ, икенсе осо – егет, йәки бер суҡ – ҡыҙ, икенсе суҡ – егет. «Тормошто бергә егелеп һөйрәтегеҙ, айырылмағыҙ, ошо суҡ кеүек бергә генә булығыҙ», – тип тә әйткәндәр.
Шулай итеп, суҡ таратыуҙың әһәмиәтен төрлө яҡлап ҡарап сығып, был йоланың хәҙер ҙә һаҡланыуына ҡыуанырға ғына ҡала», - тиелә яҙмала.

https://vk.com/kurultaibashkir