ЯРАЛАРЫҢ МЕНӘН ЯРАТЫРМЫН Повесть Зифа ҠАДИРОВА (7)

ЯРАЛАРЫҢ МЕНӘН ЯРАТЫРМЫН

Повесть

Зифа ҠАДИРОВА

(7)

***

Төҙөлөш – ауыр эш шул ул, кешене ҡырыҫландыра ла, уҫаллаштыра ла. Асия ла хәҙер илаҡ, ҡанаты ҡайырылған меҫкен ҡатын түгел. Үҙ-үҙен генә яҡларлыҡ, талашып, тик торғанда кешегә ташлана торған ғәҙәте булмаһа ла, бер күтәрелеп ҡарау ҙа етә. Иртән автобусҡа ултырғанда Саматты тағы теге ҡыҙ менән күреп ҡалды. Кәйефе китте. “Әлегә үҙе лә аңламай: ниңә, нимә борсой? Белә бит, әйтте бит – йөрөгән ҡыҙы бар, ә, бәлки, ҡатынылыр ҙа, ул сағында ниңә миңә бәйләнә, ниңә бала менән уйнай? Ярай, ух-х, бына хәҙер яҡын килеп кенә ҡараһын...”
Асия эштән, тағы магазинда ла йөрөп, киске һигеҙҙәрҙә генә ҡайтты.
Лифттан сығыуға, тәҙрә яңағына һөйәлеп баҫҡан Саматты күреп алды, һәм, тағы ҡайҙалыр ҡасырға теләп, тиҙ генә лифт төймәһенә баҫты, тик Самат аяғын тығып өлгөргән ине. Асия йән асыуы менән:
– Яҡын килмә, сырайыңды умырам, ҡатының янына ҡайт! – тип ҡысҡырҙы, тик Саматтан былай ғына ҡотолоп булһа икән...
– Һин асыуланғанда тағы ла матура­йып китәһең, бит алмаларың алһыулана, күҙҙәрең уттай яна! Ух, тотоп ашайым хәҙер. Кил әле бында, һөйләшәйек әле, ниндәй ҡатын уйлап сығарҙың тағы? – Ул уны лифттан һурып ҡына алды. Ике беләгенән ҡыҫып тотто ла күҙҙәренә текәлде.
Асияны туҡтатырмын тимә, ысынлап тороп һөжүмгә күсте:
– Бергә төн ҡунғас, ҡатын булмаймы ни? Иртән туҡталышта бергә тора инегеҙ бит. Көндөҙ мине ҡыуалап бимазаланың, төндә – уны. Йәнең бармы-юҡмы һинең? Ул да кеше, мин дә кеше – тере йәндәр. Мине лә тапап үттеләр бер, башҡа мине бер кем тапамаясаҡ, ал ҡулыңды минән, – тип тыпырсынды. Ах, көсө етһәме Асияның. Етмәһә, ике ҡулы ла буш түгел, сәбәләнеп ҡысҡырыуҙан ары китә алмай.
– Һин, кире бөткән ҡатын, тыңлайһыңмы мине, юҡмы? Тотоп ярам бит хәҙер! Әйҙә һөйләшәйек тим.
Яндарынан ары-бире үтеп-һүтеп йөрөүселәр булмаһа, бәлки, кем белә, һуғышып та китерҙәр ине. Икеһенең дә, һөҙөшөргә йыйынған үгеҙ кеүек, ҡандары ҡайнап сыҡҡан.
– Әйҙә әйберҙәреңде индереп ҡуй, урамға сығабыҙ, шунда һөйләшәбеҙ. Минән ҡотолормон тимә, Асия. Мин йүләр ҙә, януар ҙа түгел, тик һин мине кирелегең менән сығырымдан сығараһың.
Асия уйланы-уйланы ла:
– Ярай, һөйләшәбеҙ һәм нөктә ҡуябыҙ, – тип, ризалашты.
Улар тышҡа сығып йыраҡ түгел бер эскәмйәгә барып ултырҙылар.
– Мин һине бөгөн иртән күргәс, бер нәмәне аңланым: һине бер кемгә лә бирәһем килмәй һәм бирмәйәсәкмен дә, ишетәһеңме? Иртән һин күргән ҡыҙ менән беҙ бөгөн араларҙы өҙҙөк. Эйе, ул минең беренсе мөхәббәтем ине, тик уның хыянаты үлтерҙе беҙҙең мөхәббәтте, кисереп булмай торған әйберҙәр ҙә бар бит.
Асия Саматты тыңланы, шул уҡ ваҡытта үҙенең үткәндәрен уйланы. “Иртән күрҙе бит ул ҡыҙҙың йәбешеп илағанын. Асия ла иланы, хәҙер ҙә илай... Егеттәр ни һөйләмәҫ, бер кем дә үҙен ғәйепле тимәй инде. Рифат та, ана, гел уны ғәйепле итеп ҡалдырҙы, иркәләй, һөйә, башын юғалта ине, ә Асия, йүләр, ярата тип уйлап, бөтөнләй башын, баштан түбәнен дә юғалтып, әҙәм хурлығына ҡалып бала табып...” Иртән күргән ул ҡыҙ Асияға бик тә ҡыҙғаныс ине.
– Мин бер әйберҙе аңламайым: яратмаған кеше менән нисек үбешеп була, нисек бер ятаҡта ҡунып була? Һин минең ҡолаҡҡа туҡмас элмә, мин быларҙы бер үттем инде, нәҡ уның кеүек.
– Гөлсөм менән беҙҙең мөхәббәт үлгән инде, уны терелтеп булмай.
– Ә минеке үлмәгән, мин улымдың атаһын – Рифатты яратам.
– Ҡайҙа инде ул улыңдың атаһы? Ҡайҙа, тим? – Самат тағы ҡабынып китте.
– Һинең кеүек, яңы мөхәббәте янында. Бөттө, бүтән миңә бәйләнмә, үҙ юлыңда бул. – Асия тороп китмәксе ине лә Самат ҡаты итеп беләгенән эләктереп алды.
– Яныңда берәйһен яңылыш күрһәм, Асия! – Ярһыу менән ҡулын тартып алды ла үҙенең ятағына табан тороп йүгерҙе.
Икенсе көндө иртән улар тағы эшкә автобус көткәндә йыраҡтан ғына бер-береһен күҙәттеләр. “Үртәгәндәй ҡыҙыл күлдәген кейгән, килешә лә һуң үҙенә. Ир-аттың бөтә зиһенен үҙенә йәлеп итә. Баштан-аяҡ ҡарап күҙ менән сисендерәләр”. Бөтә туҡталышҡа: “Минеке ул!” – тип ҡысҡыраһы килә Саматтың, тешен ҡыҫып, көскә түҙеп тора. Ә тағы киләһе иртәләрҙә Самат күпме генә ул йәшәгән ятаҡҡа ҡарап күҙен талдырмаһын, Асия күренмәне. Инде эшкә һуңға ҡала, ә ул юҡ та юҡ. Халыҡ эшкә китеп бөткәс, Асия ашыҡмай ғына вокзалға килде һәм, Өфө автобусына ултырып, тыуған яғына юл тотто. “Алда бер ай ваҡыт бар, барыһы ла онотолор, барыһы ла үтер...”

***

Асия ауылына ҡайтҡанда, кис етеп кенә килә ине. Әсәһе эштән ҡайтмаған, ҡартәсәһе генә бер үҙе ниҙер эшләп, донъя көтөп йөрөй.
– Бәй, балам, әсәйең һине бер аҙнанан ғына ҡайта тигәйне бит...
– Эй, ҡартәсәй, бик һағындым үҙегеҙҙе, Арыҫлан ҡайҙа? – тине ҡарашы менән улын эҙләп.
– И-и, һыу буйында инде, балыҡ тота, көн буйына шунда йылға буйында ултыра.
– Мин, улайһа, алып ҡайтайым уны, һин сәй ҡуй, мин хәҙер, – тип Асия улы янына сығып йүгерҙе. Уларҙың һарай артында ғына йылға аға, ҡасандыр көслө ағымлы йылға ине лә, хәҙер инде йылдан-йыл һайыға. Асия улын йыраҡтан уҡ күреп алды. Өҫтөндә майка менән трусик кенә, кемдер сыбыҡтан ҡармаҡ яһап биргән, сабый шуның менән ваҡ балыҡтар тотоп, бәләкәй уйынсыҡ силәккә йыйып бара. Асия шым ғына улы янына килеп ултырҙы.
– Улым, күҙ нурым, Арыҫланым минең, – Арыҫлан аҡрын ғына боролоп ҡараны ла, ҡармағын ташлап, һикереп тороп әсәһенең муйынынан ҡосаҡлап алды. Әсәһе менән суп-суп үбештеләр. Бәләкәй балыҡсы ҡара янып бөткән, майка эҙҙәре һыҙып киҫеп алғандай. Үҙе түп-түңәрәк кәүҙәле, һалмаҡ йөрөшлө, сит кеше күрһә, оялыусан.
– Әсәй, ҡала ана балыҡтар, күп инде шундай, бына ҡала, – тип силәген күрһәтә. Асия, улында Рифаттың бар һыҙатын күреп, йөрәге ҡыҫып ҡуя: йөҙ-ҡиәфәте генә түгел, хатта шул балыҡҡа йөрөү әүәҫлеге лә атаһынан ҡан менән күскән, күрәһең. “Их, күрһәң ине һин улыңды, яратмай мөмкин түгел бит уны”.
– Әсәй, хәҙел көтөү ҡайта, беҙ Малат менән көтөү ҡалшыларға балабыҙ, унан ҙул әсәй һыйыл һауа ла һөт эсәбеҙ, әйҙә, – тине мөләйем йылмайып.
– Әйҙә бөгөн мин һауам һыйырҙы, һөттөң иң тәмлеһен һиңә һауып эсерәм. – Асия улын күтәреп алып әйләндерҙе. – И-и, улым, мин һине шундай һағындым бит! – Ошо йәй киселәй йылы рәхәтлек, йөрәктәге рәхәтлек, шундай гармония, йән йылылығы, әсә бәхете! Ул бындай хисте үҙ ғүмерендә беренсе тапҡыр тойҙо. Үткән барлыҡ ауыртыуҙарҙы, хыянат әсеһен, алданыу, кәмһенеү, хурланыу... “Йә Аллам, барыһын күтәрергә көс бирҙең, яңылыш аҙымдарҙан һаҡлап ҡалдың. Мин был кисте мәңге онотмам, мин әсә булыуҙың иң бейек нөктәһендә, рәхмәт, Хоҙайым!” Асия балаһын һөйөп туя алманы. Йөрәкте ярып сыҡҡан йөрәк парәһе.
Ана ул әсәһенә өндәшә:
– Әсәй, ҡала. – Улы ваҡ балыҡтарҙы үрҙәк бәпкәләренең һауытына ауҙара, ә тегеләре уның ярты көн ултырып тотҡан “байлығын” ҡомһоҙланып, күҙ асып йомғансы юҡ иттеләр. Унан һуң Арыҫлан, һалмаҡ ҡына атлап, ҡармағы менән силәген өй нигеҙенә илтеп ҡуйҙы:
– Әсәй, әйҙә, көтөү ҡайта, беҙҙең һыйыл әләмәгә ҡаса, һин ана тегендәләк тол, мин ҡыуам. – Бала сыбығын ҡулына эләктереп алып тыҡрыҡ башына йүгерҙе.
Ауыл осонда туҙан туҙҙырып ҡайтып килеүсе көтөү башы күренде. Елендәре тулған малҡайҙар һәр ҡайһыһы үҙ йортона ашыға. Өйөрөлөп ҡайтҡан һыйыр көтөүен күргәс, Асияның ҡото алынды: әле дүрт йәше лә тулмаған малай көтөүгә ҡаршы бара! Күрше ҡапҡанан Арыҫландан биш йәшкә ҙур Марат та күренде, ул да тороп йүгерҙе.
– Арыҫлан, былайға ҡыуала, мин бында, – тип ҡысҡырҙы уныһы. Ике бәләкәй малай, үҙ һыйырҙарын аралап алып, йортҡа табан ҡыуалар. Асия үҙе лә ошо балалар кеүек мал араһында үҫте, ҡурҡыу белмәнеләр, ә хәҙер бына улы өсөн ҡото алынып тын алмайынса баҫып тора. Һыйыр әрәмәгә ҡасмаҡсы ине лә, Асия, ҡаршыһына төшөп, үҙ ҡапҡаларына бороп индереп ебәргәс кенә улына ғорурланып ҡарап алды, тик баланың күҙ йәшен күреп, аптырап китте:
– Бәй, улым, ниңә иланың?
– Мөлтәт һыйыл әләмәгә ҡаса, ә унда, уф... кесеткән саға, мин ҡуҡам.
– И, балам, һин ниндәй ҙур үҫкәнһең икән, донъя көтөп йөрөйһөң, – тип тағы ҡосаҡлап алды. Тыҡрыҡтан эштән ашығып ҡайтып килгән әсәһе күренде, ҡыҙын күргәс, аптырап китте. Бала өләсәһенә ҡаршы йүгерҙе.
– Һыйыл ҡайтты, һыйыл ҡайтты, әсәй уға ҡасылға илек бимәне, бимәне, – тине шатланып.
– Бына беҙҙә бөгөн ниндәй байрам икән, берәүҙәрҙең әсәһе ҡайтҡан, – тип Асияны ҡосаҡлап күреште.
– Ҙул әсәй, бөгөн һыйылды әсәй бзди-бзди итә, миңә һөт билә, – тине бала әсәһе яғына һыйынып.
– И, улыҡайым, әсәйең һауғас, тәмле булыр инде.
– Эйе, тәмле була! – тип шатлана бала, әсәһе “бзди-бзди иткән” һөттөң тәмле буласағына ысын күңелдән ышанып.
Улар өсәүләшеп гөрләшеп ҡайтып ингәндә, ҡартәсәләре сәй әҙерләп, тәмле ҡоймаҡтар бешереп ҡуйған. Ҡала күстәнәстәре менән сәй эсеп алғас, улы менән һыйыр һауырға аҙбарға сыҡтылар. Ярата Асия һыйыр һауырға, бәләкәй саҡтан ғашиҡ ул һауынсылар эшенә. Арыҫлан да кружкаһын тотоп янына килеп баҫты. Их, татлы бала саҡ, бер ниндәй ҡайғы-хәсрәтһеҙ бала саҡ. Асия ашыҡмайынса ғына һыйырҙың еленен йыуып һөрттө, еленгә һөт төшөп, сәптерә башланы, өйҙән алып сыҡҡан аҡ майҙы һөртөп, һөт тулышҡан елендәрҙе ҡыҫып, силәк төбөнә, улы әйткәндәй, башта “бзди-бзди итеп”, унан инде ҡалын күбек аҫтында гөбөр-гөбөр килтереп, оло бер силәк һөттө һауып алды. Елен төбөндә ҡалған ҡуйыһын сабыр ғына көтөп торған улының кружкаһына һауып бирҙе. Бала, бер аҙ эскәс, һоҡланып ҡарап ултырған әсәһенә һуҙҙы: “Әсәй, мә, эс, тәмле!” – Тәмле инде, үҙенең ирен өҫтәре ап-аҡ күбек. Асия ла тәмләп, бала саҡтағы кеүек туҡтамайынса, ярты кружка һөттө эсеп ҡуйҙы ла, тағы һауып алып, улына бирҙе. “Их, донъя нисек матур, йылы йәйге кис, онотола башлаған бала саҡ... Ул да бит ҡасандыр әсәһе янында шулай кружкаһын тотоп көтөп тора ине. Уға ла ул саҡта йылы һөт менән әсәй йылыһынан башҡа бер ни кәрәкмәгән. Шул бала саҡта оҙағыраҡ йәшәйһе икән, тик әҙәм балаһы ашыға шул...”
– Балалар, бик оҙаҡланығыҙ. – Яндарына аҙбарға ҡартәсәһе сыҡты. – Нимә, улым, тәмлеме әсәй һауған һөт?
Арыҫлан һөтөн эсеп бөтөргән, тағы һорай:
– Әсәй, мыяуға ла кәләк. – Әсәһе тағы кружка тултырып һауып биргәс, бала, һаҡ ҡына баҫып, бесәйгә һөт алып китте.
– Бына шулай, улым минең донъя көтә, ҙур үҫте бит инде, – тип ҡуйҙы ҡартәсәһе. – Әйҙә, сепарат әйләндерәм дә, шыйыҡ ҡаймаҡ менән сәй эсеп ятырбыҙ.
Йәйге төн ҡыҫҡа, шулай ҙа тағы йыйылышып ултырып, тәмләп, яңы айыртылған ҡаймаҡ менән, һөйләшә-һөйләшә сәй эстеләр. Арыҫлан ғына әсәһенә һырылып ултырып йоҡлап киткән ине. Асия йоҡларға ятҡас та оҙаҡ ҡына уйланып ятты. Уның күңелендә тыныслыҡ, ҡуйынында танауын төртөп улы йоҡлай, әле ҡасан ғына уның Хоҙай Тәғәләнән ялбарып һорағаны: йән тыныслығы ине. Бына килде ул көн. Асия улының маңлайынан үпте лә, йылмайып үҙе лә йоҡоға китте. Бесән өҫтө, эшләргә көс кәрәк, бәләкәй ике ҡатын йылдағыса килә торған мәшәҡәттәренә тотондолар. Әсәһе, һарыҡ һуйҙырҙы: яртыһын тоҙлап, марляға урап, ҡояшҡа киптерергә элде, бер аҙын һыуытҡысҡа ҡуйҙы. Идараға барып ун көнгә ял һорап ҡайтты. Был көн шулай бесәнгә әҙерлек менән үтте. Бесән сабаһы салғыларҙы күрше Кәли ағайға индереп тапатып алып сыҡтылар. Өсөнсө көндө иртә таңдан тороп һыйырҙы һауып көтөүгә ҡыуҙылар ҙа, ун саҡрым йыраҡлыҡта ятҡан бесәнлектәренә киттеләр. Арыҫлан да иртүк тороп ултырған.
– Мин дә әсәй менән балам, – тип йыйына башланы.
– Ю-уҡ, улым, мин ҡайтыуға һин күп итеп балыҡ тот, һыйырҙы кем көтөүҙән ҡаршы ала, мин һиңә күп итеп еләк алып ҡайтырмын, – тигәс, бала бик теләмәһә лә, ризалашты. Әсәйҙәре бесәнгә киткәндә, ул да ҡармағы менән бәләкәй силәген күтәреп балыҡ тоторға төшөп китте. Асия бер – улына, бер әсәһенә ҡарап алды. Әсәһенең дә шатлығы йөҙөнә сыҡҡан ине: ни әйтһәң дә, улар бит икәү! Асияның атаһы өйҙән сығып киткәндә уға ете йәш кенә ине, шунан бирле улар әсәһе менән икәү әҙерләйҙәр бесәнде. Их, бесәнлек яҡын булһын ине, ҡояш күтәрелгәнсе күпме бесән сабырға булыр ине лә бит, йыраҡ шул. Күпме юл тапалған, иртән – ун, кистән ун саҡрым үтәһе. Атайлы булһалар, ат менән генә йөрөрҙәр ине лә, юҡ шул.
– Ярай, балам, йән биргәнгә йүн бирер әле, берәй мәрхәмәтлеһе осрамай ҡалмаҫ, беренсе көндә әйберҙәр күберәк шул, салғыһы ла, ризығы ла – барыһын да алып барырға кәрәк. Әле һин ҡайтҡанға ла һөйөнөп барам, бесән әҙерләү күңелле булһа ла, әллә ни еңел эш түгел шул. – Улар күп тә барманылар, арттан егеүле ат ҡыуып етте. Сәлих ағайҙар ҙа, бар ғаиләһен тейәп, беренсе көн бесәнгә баралар икән. Атын туҡтатып: “Ҡыҫылығыҙ, балалар, әйҙә нисек тә урынлашығыҙ инде шунда”, – тип уларҙы ултыртып алды. Бына шулай көн башланды. Атта барыу – йәйәү барыу түгел, Асия менән әсәһе рәхмәттәр уҡый-уҡый үҙ бесәнлектәрендә төшөп ҡалдылар. Бесәнлектәренең бер мөйөшөндә – ҡуйы сейәлек, тау битендә – еләклек. Үҙ шишмәләре бар, таш араһынан бер торбанан матур итеп сылтырап ағып ята. Йыл да ашарға бешереп, ял итә торған урындарына килеп, әйберҙәрен ҡуйҙылар.
– Эй Аллам, был донъяның матурлығы, ул иркенлеге! – Әсәһе салғыларҙы ҡайынға элеп ҡуйҙы.
– Һин, балам, ҡаҙан эл дә сәй ҡайнатырға ҡуй, мин биләмәләрҙе ҡарап, пакус һалып киләйем.
Бәләкәй саҡта ла шулай ине: Асия ашарға бешереп сәй ҡайнатып тора, әсәһе көн буйына кирелеп бесән саба. Буш ваҡытында Асия бесән әйләндерә, унан йыя. Әсәһе ике йәш ҡайынды ауҙарып киҫә лә шаҡмаҡлап һала, шуға бесән өйә. Асия шуның ике төбөн ҡултыҡ аҫтына ҡыҫтыра, әсәһе арттан этә, шулай итеп сүмәләгә өйәләр. Еңел түгел йәйге селләлә бесән әҙерләү, шулай ҙа ниңәлер күңелле. Сабылған йәшел бесән еҫе ағыулы буяу еҫе түгел инде... Бында йыландар ҙа күп. Көнөнә бер һағыҙаҡтан сағылмайынса ҡалмайһың, ҡайһылыр ерең шешмәй-күпмәй ҡайтмайһың инде. Шишмәнән һыу алып сәйнүген былтырғы тағанға ҡайнатырға элде. Күр, бер ни булмаған, нисек бар шулай һаҡланған, былтыр әҙерләп ҡалдырған утындар ҙа шул килеш ятҡандар. Сәй ҡайнағансы Асия тиҙ генә еләк йыйып килде, мәтрүшкә өҙөп әҙерләп ҡуйҙы. Сәй ҡайнауға шуларҙы сәйнүккә төшөрөп ебәрә, шунда уҡ һөттө лә һалып ҡайната. Ҡыр сәйе бер ни менән дә алмаштырғыһыҙ. “Ух, ҡайынлыҡта еләге ниндәй эре. Арыҫланды һыйлап һөйөндөрөр, ҡартәсәһе лә еләк көтә”.
Уларҙың шишмәһе янынан егеүле аттарҙа бесәнселәр үтте: ҡысҡырып сәләм бирҙеләр, флягаларын тултырып һыу алдылар. Донъя уянып, гөрләй, ҡырмыҫҡалар ҙа үҙ эштәре менән ҡайнашалар, кеше лә шул ҡырмыҫҡаларҙан ҡалышмаҫҡа тырыша. Әсәһенең шыж-шыж бесән сапҡанын, туҡтап салғыһын янығанын һоҡланып ҡарап торҙо. “Ҡара, әсәһенең кәүҙәһе ниндәй матур икән, ауыр эшкә лә ҡарамаҫтан үҙен матур һаҡлай алған. Әсәй! Йәш бит әле ул, тырыша-тырмаша ирҙәрҙән ҡалышмай эшләй. Уйлап ҡараһаң, ҡатын-ҡыҙ бәхете юҡ, бөтә ирҙәр эшен үҙе тарта. Ир наҙы, ир хәстәре күрмәй... Бәлки, эш менән ул турала уйларға ла ваҡыты юҡтыр. Асия ла хәҙер генә аңлай башланы, буғай, элек ниңәлер был турала уйламаны ла. Ҡатын-ҡыҙ бәхете ниҙән ғибәрәт икән һуң ул? Асия бала саҡтан атайлы ғаиләләргә бик ҡыҙыға ине, тик үҙ атаһының бер яҡшы яғын да хәтерләмәй. Атаһы башҡа ғаиләгә сығып киткәндә, ул бәләкәй ине шул. Ниңәлер ауыр хәтирәләр генә бәйләне, әсәһенең күҙ йәше булып иҫендә ҡалды. Бәлки, улай уҡ насар ҙа булмағандыр, тик шул әлеге лә баяғы – эскелек. “Яратам”, – тине үҙе, үҙе гел ҡул уйнатты. Иҫенә төшһә, хәҙер ҙә ҡалтыранып ҡуя. Юлдар киҫешмәй тормай, бер ауылда йәшәгәс. Уның үҙ ғаиләһе, унда ла шул уҡ хәл: тормош ғауғаһыҙ бармай. Бүтәндәр “атай” тип өҙөлөп торһалар, Асияла атаһына ҡарата ҡурҡыуҙан башҡа бер ни юҡ ине. Ете йәшенән бирле утын-бесәнде әсәһе менән икәү әҙерләйҙәр”.
Асия әсәһен күҙәтеп уйланып торған арала, сәй ҙә ҡайнап сыҡты. Сәйнүккә мәтрүшкә менән һинд сәйе, һөт һалып ебәрҙе, әле генә йыйылған ер еләге лә өҫтәп, кружкаларға сәй яһап ҡуйҙы.
– Әсәй! Әйҙә, сәй ҡайнаны! – тип ҡысҡырҙы. Ҡысҡырҙы ла, үҙ алдына йылмайып ҡуйҙы.
Әсәһе әйләнеп килеп тә етте.
– Быйыл бесән ҡуйы, һәйбәт үҫкән, рәхәтләнеп сабабыҙ, ҡуйы үләнде сабыуы ла күңелле шул. Өҫ кейемдәрен алмаштырайыҡ та ҡояш күтәрелгәнсе ана теге асыҡлыҡты сабайыҡ, унан күләгәгә күсербеҙ.
Асия әсәһенә ҡарап йылмайып ултыра бирҙе.
– Нимә йылмайып ултыраһың? – тине әсәһе, үҙе лә йылмайып.
– Бала саҡ иҫкә төштө, үҙем дә әсәй бит инде, бер ни үҙгәрмәгән кеүек “әсәй, әсәй” тип ҡысҡырып ултырам, – тине әсәһе алдына сәй ҡуйып.
– Үҙгәрә шул, балам, үҙгәрә, һин дә, мин дә – барыһы ла үҙгәрә, тик ошо ялан ғына, шөкөр, үҙгәрмәй әлегә. Тәбиғәт мулдан бирә, балам, иренмәйенсә йыйып ал ғына. Һин киткәнсе ямғырҙар ғына яумай торһон инде. Эх, сәйең тәмле булған, балам, һин төшкөлөккә аш та һалып ҡуй. Ана, йәш һарыҡ итен һал, аҡрын ғына бешә торһон. Яратмайым ас килеш эшләргә, – тип, әсәһе салғыһын күтәреп, ары осҡа китеп тә барҙы. Асия уның күрһәтмәләрен генә ишетеп ҡалды:
– Һин, балам, аш һал да ошо тирәләге үләндәрҙе генә сап, ашыңды ла ҡарарға кәрәк. Бындай эштә, эҫе булһа ла, ашамайынса ярамай, эшләргә көс кәрәк...

Дауамы бар.